ΔΑΥΛΕΙΑ

Στις 5 Μαΐου 1943 γράφτηκε η μελανή σελίδα στην ιστορία της Δαύλειας. Ο οικισμός πυρπολήθηκε από απόσπασμα των Ιταλικών Δυνάμεων Κατοχής. Στις 21 Οκτωβρίου του 1948, σκοτώθηκε σε ενέδρα δυνάμεων της εθνοφυλακής και της χωροφυλακής ο καπετάνιος του ΔΣΕ Παντελής Λάσκας (Πελοπίδας).

Η Βοιωτία προσφέρεται για την ενδελεχή μελέτη της οργάνωσης της καταστολής των αντιστασιακών κινημάτων εκ μέρους των κατακτητών. Η πυρπόληση και καταστροφή της Δαύλειας από τους Ιταλούς στις 5 Μαΐου 1943 αποτελεί την απαρχή στο μακρύ κατάλογο των σκληρών αντιποίνων των αρχών κατοχής σε βάρος του λαού. Ολοκληρώνεται ο μαρτυρικός αυτός κατάλογος με το ολοκαύτωμα του Διστόμου στις 10 Ιουνίου 1944 και του Καλαμιού στις 11 Ιουνίου 1944 από τους Γερμανούς. Σημειωθηκαν βέβαια και ενδιάμεσες πράξεις θηριωδίας αντιποίνων, με πρώτη μετά την πυρπόληση της Δαύλειας, του Κυριακίου στις 25 Μαΐου 1943, τον απαγχονισμό 10 Πατριωτών στην κεντρική πλατεία της Λιβαδειάς στις 11 Σεπτεμβρίου 1943 από τους Γερμανούς, την εκ νέου πυρπόληση και καταστροφή του Κυριακίου στις 3 Οκτωβρίου 1943 από τους Γερμανούς, τις εκτελέσεις των 124 Πατριωτών στον Καρακόλιθο στις 24 Απριλίου 1943 από τους Γερμανούς, την τρίτη κατά σειρά πυρπόληση του Κυριακίου στις 25 Απριλίου 1944 από τους Γερμανούς. Η αυλαία των σκληρών αυτών αντιποίνων σε βάρος των Βοιωτών πέφτει με το ολοκαύτωμα του Διστόμου στις 10 Ιουνίου 1944 από τους Γερμανούς, που αποτελεί άλλωστε και το φωτεινό ορόσημο του μαρτυρίου για τον ελληνισμό και για την παγκόσμια κοινότητα και τον αφανισμό του Καλαμίου.

Ας πιάσουμε όμως το νήμα της αφήγησης από την αρχή, από την πυρπόληση δηλαδή της Δαύλειας στις 5 Μάΐου 1943 από τους Ιταλούς. Ήδη από το φθινόπωρο του 1942 οι ιταλικές αρχές κατοχής συνέλαβαν 60 νέους Δαυλειώτες και τους κράτησαν στις φυλακές της Θήβας, οι οποίοι υπέστησαν φρικτά βασανιστήρια. Έπειτα από ένα χρόνο περίπου προέβησαν στην στην απελευθέρωσή τους σταδιακά. Κατόπιν, οι αρχές Κατοχής προέβησαν, στις αρχές του Μάΐου 1943, στον βομβαρδισμό από αέρος της Δαύλειας και της περιοχή της σκορπίζοντας παντού το φόβο και την ανησυχία. Ο βομβαρδισμός, όμως, αυτός απεδείχθη κακός οιωνός. Προμήνυε την επερχόμενη συμφορά που θα έβρισκε τους κατοίκους της Δαύλειας, η οποία και δεν άργησε να εκδηλωθεί. Τα ξημερώματα της Τετάρτης 5 Μαΐου 1943 οι Ιταλικές Δυνάμεις Κατοχής περικύκλωσαν το χωριό, σκότωσαν εν ψυχρώ δύο Δαυλειώτες, το Σπύρο Δελή και το Λουκά Κοπανιά, λεηλάτησαν τα νοικοκυριά και πυρπόλησαν το όμορφο και ηρωικό αυτό χωριό. Οι Δαυλειώτες έβλεπαν από τα γειτονικά βουνά την πυρπόληση των σπιτιών και των περιουσιών τους με σπαραγμό καρδίας και οδύνη. Οι κάτοικοι του χωρίου, λόγω του ηρωικού τους φρονήματος και του πείσματος τους, γύρισαν γρήγορα πίσω στο χωριό και το ξαναέκτισαν εκ της στάχτης του.

Το 1943 σημειώθηκαν πλείστες σκληρές δοκιμασίες για το λαό. Το 1944 οι δοκιμασίες αυτές αυξήθηκαν με δραματικό ρυθμό. Η διεθνής συγκυρία, όμως, δεν ήταν ευνοϊκή για τους Γερμανούς. Στις 6 Ιουνίου 1944 σημειώθηκε η μεγάλη απόβαση των συμμάχων στη Νορμανδία και από το ρωσικό μέτωπο έφθαναν διαρκώς κακές ειδήσεις. Η αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει. Η απειλή της συντριβής των Γερμανών, αντί να λειτουργήσει κατευναστικά πάνω τους, επέδρασε αρνητικά, σπρώχνοντας τους σε πράξεις ωμής βίας και τρομοκρατίας. Στις 10 Ιουνίου 1944 μάλιστα εκδηλώθηκε η μεγάλη αντεπίθεση των Σοβιετικών και μία μέρα νωρίτερα ολοκληρώθηκε στο Οραντούρ της Γαλλίας μία παρόμοια σκληρή και απάνθρωπη σφαγή με αυτήν του Διστόμου.