Το “Λιοντάρι της Χαιρώνειας” είναι το πιο αναγνωρίσιμο ιστορικό σύμβολο της Βοιωτίας. Φτιάχτηκε από τους Θηβαίους και φυλάσσει πολυάνδριο όπου ετάφησαν οι πεσόντες άνδρες του Ιερού Λόχου, μετά την νίκη των Μακεδόνων του Φίλιππου το 338 π.Χ. στη σημαντική μάχη της Χαιρώνειας. Aνασκαφές στο σημείο έφεραν στο φως τους σκελετούς 254 ανδρών και μέρος του οπλισμού τους.
Το 1904, ειδικοί αρχαιολόγοι με επικεφαλής τον γλύπτη Λάζαρο Σώχο συναρμολόγησαν τα κομμάτια, συμπλήρωσαν τις ελλείψεις με πετρώματα του χειμάρρου Ξηριά της Λιβαδειάς που ταίριαζαν στο χρώμα και αναστήλωσαν το μνημείο. To μνημείο έχει ύψος 5,5 μ.








